Vorige week had ik het met iemand over de woningbouw in Amerika. De strekking van zijn verhaal was dat men daar zegt dat het onzin is om huizen te bouwen die lang mee moeten kunnen gaan. Het idee is dat over een generatie of twee de woonwensen zo zullen zijn veranderd, dat er toch niemand meer in wil wonen, tenzij er grondig wordt verbouwd.
Mijn eerste impuls was om daar verontwaardig tegen in te gaan. Het is immers verspilling om 'wegwerphuizen' te bouwen? Of toch niet?
Mensen leven al sinds de prehistorie in wegwerphuizen. Eenvoudige schuilplaatsen-voor-één-nacht van een paar takken. Leemhutten in Afrika. Noem maar op. Niks mis mee, mits de huizen dan ook maar als tijdelijk onderkomen worden gebouwd, en mits er niet te veel mensen zijn.

In Amerika gaat dat niet helemaal goed. De huizen zitten vol met kunststoffen, beton en gif, en zijn dus niet eenvoudig te slopen. Bovendien leven er vaak heel veel mensen op een kluitje. Zoveel, dat er een enorme aanslag wordt gepleegd op grondstoffen.
Gevolg: huizen moeten veel langer mee gaan dan waar ze voor bedoeld zijn. Lager op de maatschappelijke ladder wonen mensen in uitgeleefde huizen.
Maar op zich kan het prima om huizen te bouwen voor één of twee generaties. Als de materialen voor dat huis maar herbruikbaar (bijvoorbeeld eiken balken) of composteerbaar en in die periode hernieuwbaar zijn (stro, zachthout, enz.). En laten we eerlijk zijn, grote delen van onze woningen worden om de 10 jaar sowieso vervangen (denk aan badkamers, keukens, meubels, stoffering).
Dit artikel wil precies de andere kant op: “Bouwers in Nederland gaan ervan uit dat een woning 50 jaar mee moet. In praktijk blijven huizen echter honderden jaren staan.”.
Is die stelling over de levensduur van woningen terecht? Voor iemand die in de grachtengordels van Amsterdam woont, lijkt dat misschien zo, maar voor iemand die in een na-oorlogse woonwijk woont lijkt het klinkklare onzin.
De essentie is volgens mij dat je woningen ontwerpt voor hun beoogde levensduur. Twee-generaties-woningen moeten makkelijk en verantwoord te slopen zijn. Woningen-voor-de-eeuwigheid moeten in de loop van de eeuwen zijn aan te passen aan wensen van nieuwe generaties.
Een goed boek op dit vlak is How Buildings Learn van Steward Brand (zie hier voor aantekeningen). Echt een aanrader.





